Onidismo: La Oficialigita Esperanta Pig Latin

Onidismo is a playful, systematic transformation of Esperanto vocabulary, modeled after Pig Latin but adapted to the strict regularity of Esperanto morphology.
It preserves grammatical structure while lightly “encrypting” lexical roots.


1. The Name

Onidismo

Derived from the ever-present suffix -on, the “little creature” that appears in every transformed root.

  • Short form: la Onida Lingvo
  • Speaker: Onidisto
  • Verb (“to convert into Pig Esperanto”): onidigi

2. Fundamental Principle

Onidismo never changes Esperanto grammar.
It transforms only the lexical root of a word by:

  1. Taking the first chunk (usually the first syllable),
  2. Moving it to the end of the root,
  3. Adding the marker -on,
  4. Then restoring the original grammatical ending.

Formula:

root → root’ = (initial chunk moved to end) + “on” root’ + grammatical ending


3. What Is a “Chunk”? (Phonological Rule)

A chunk is:

  • a consonant cluster + its following vowel, or
  • a standalone vowel at the beginning of a word.

Examples: ka, suk, ge, tre, ŭa, ŝu, pri.

For one-syllable roots (leg, vid, manĝ), no movement occurs; simply add -on before the grammatical ending.


4. The Transformation Step-by-Step

4.1 Displacement

Move the first chunk of the root to the end.

4.2 Add the marker

Append -on to the new form.

4.3 Keep all grammar

All grammatical endings remain unchanged:

  • -o, -on, -oj, -ojn
  • -a, -aj, -an, -ajn
  • -e
  • -i, -as, -is, -os, -us, -u
  • prefixes and suffixes
  • correlatives
  • case markers

5. Examples

Adjectives

  • bona
    • root: bon-
    • chunk: bo-
    • bon-on-a

Verbs

  • sukcesas

    • root: sukces-
    • simplified flip: suk-on-cesas
  • legi

    • root: leg- (one syllable)
    • leg-on-i

Nouns

  • geniulo
    • root: geniul-
    • geniul-on-o

Accusatives

  • tion
    • root: ti-
    • tion-on

6. Naturigo (Permitted Simplifications)

Onidismo allows optional smoothing:

  1. Merge doubled consonants
  2. Remove impossible clusters
  3. Slight reorderings for euphony
  4. Preserve Esperanto vowel openness

These do not change meaning—just comfort and style.


7. Syntax

Onidismo syntax is identical to Esperanto syntax.

It does not alter:

  • word order
  • case marking
  • affix behavior
  • correlatives
  • agreement
  • prepositional use

It is therefore readable by any Esperantist with a little effort, while retaining a playful opacity.


8. Canonical Example Sentence

Esperanto:

Se vi sukcesas legi ĉi tion, vi estas geniulo.

Onidismo:

Se vi suk-on-cesas leg-on-i ĉi tion-on, vi est-on-as geniul-on-o.

9. Full Example

La Frustron-oj On-de Moderna Vivo

(c) 2025., Geoffrey Trueman Falk

En nia hodiaŭ-a mondo, multaj hom-on-oj sent-on-as profund-on-an streĉon-on, kvazaŭ la vivo mem est-on-as tro rapida por niaj animo-on-oj. Tecnolog-on-io promes-on-as konfort-on-on, sed ofte nur ald-on-as nov-on-ajn zorg-on-ojn. Ĉiu tag-on-o ni malferm-on-as la telefon-on-on, esper-on-ante tro-on-viĝ-on-on, sed trov-on-as inund-on-it-aj sciig-on-oj, kiu-on-j tir-on-as nian mens-on-on en cent direkt-on-ojn.

Hom-on-oj par-on-olas pri liber-on-o, sed povas esti ke neniam anta-on-ŭ ni est-on-as tiel kapt-on-it-aj de malgrand-on-aj, nerimark-on-ebl-aj dev-on-oj: respond-on-i mesaĝ-on-ojn tuj-on-e, aktualig-on-i aplikaĵ-on-ojn, atendant-on-i la sekv-on-an sonor-on-on de alarm-on-oj, kiuj mem-on-orig-on-as niajn viv-on-ojn.

La labor-on-o mem ŝajn-on-as pli lacig-on-a ol iam. Mult-on-aj hom-on-oj sid-on-as antaŭ ekrano-on-oj dum hor-on-oj, prov-on-ante konvink-on-i sin, ke ĉi tiu flik-on-et-a task-on-o iel signif-on-as progres-on-on. Sed inter-on-e ni sent-on-as malplen-on-on, kvazaŭ ni per-on-dis la kompas-on-on, kiu iam montr-on-is al ni la ver-on-an direkton-on.

Urban-on-a vivo, kun ĝiaj bruil-on-oj kaj hom-on-amas-on-oj, nur fort-on-igas la streĉ-on-on. Ni prem-on-as nin tra strad-on-oj ŝtop-on-it-aj, ĉiu kun siaj propr-on-aj problem-on-oj, neniu hav-on-as tempon-on por rigard-on-i la ĉiel-on-on, aŭ por memor-on-i, kial ni entute ĉi tie est-on-as.

Kaj plej dolor-on-as ke la modern-on-a mond-on-o ripet-on-as al ni, refoj-on-e kaj refoj-on-e, ke ni dev-on-as esti “efektiv-on-aj.” Produkt-on-i pli. Far-on-i pli. Est-on-i pli. Sed ni nur est-on-as hom-on-oj, serpent-on-itaj en leter-on-aj list-on-oj, sciig-on-oj, alarm-on-oj, kaj dev-on-et-oj, kiuj enŝov-on-as sin en ĉiun hor-on-on de la tag-on-o.

Kaj tamen, malgraŭ ĉio ĉi, ni plu serĉ-on-as trankvil-on-on. Foje ni halt-on-as, spir-on-as profunde, kaj rememor-on-as ke la viv-on-o ne dev-on-as est-on-i tute tiel komplika. Ke ie, sub la tavol-on-oj de tumult-on-o kaj streĉ-on-o, ankoraŭ trov-on-iĝas simpl-on-a hom-on-a bezon-on-o: sentiĝi vid-on-it-a, aŭd-on-it-a, kaj valor-on-it-a.

Se ni pov-on-us ten-on-i tiun memorig-on-on, eble la modern-on-a viv-on-o ne est-on-us tiel frustron-plena.

Leave a comment

Ego Vigilator

Cogitationes fortuitae

Let’s connect

vigilator@proton.me